تحریم Zedcex و Zedxion صرافی های بابک زنجانی توسط آمریکا

در روزهای اخیر وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) در اقدامی بی‌سابقه، فصلی جدید از محدودیت‌های مالی را علیه زیرساخت‌های اقتصاد دیجیتال ایران گشود. در این بیانیه، نام «بابک مرتضی زنجانی» بار دیگر در صدر فهرست تحریم‌ها قرار گرفت؛ اما این بار نه برای صادرات نفت، بلکه به دلیل نقش‌آفرینی در مدیریت دو صرافی بزرگ رمز ارز به نام‌های Zedcex و Zedxion. این اولین بار است که نهادهای نظارتی آمریکا، پلتفرم‌های تبادل دارایی‌های دیجیتال را مستقیماً به دلیل فعالیت در بخش مالی ایران هدف قرار می‌دهند.

لیست صرافی‌های تحت کنترل زنجانی؛ غول‌های ۹۴ میلیارد دلاری در لیست سیاه

بر اساس بیانیه رسمی اوفک، دو صرافی غیرمتمرکز ارز دیجیتال که در بریتانیا به ثبت رسیده‌اند، هسته مرکزی این تحریم‌ها هستند. این پلتفرم‌ها متهم شده‌اند که به عنوان بازوهای اجرایی زنجانی برای جابه‌جایی وجوه کلان و دور زدن محدودیت‌های بین‌المللی عمل کرده‌اند:

• صرافی Zedcex (زد‌کَس): این پلتفرم که در اوت ۲۰۲۲ ثبت شده طبق داده‌های بلاک‌چین، حجم تراکنش خیره‌کننده ۹۴ میلیارد دلاری را ثبت کرده است. خزانه‌داری آمریکا همچنین ۷ آدرس کیف‌پول بر بستر شبکه ترون (TRX) متعلق به این صرافی را در لیست سیاه قرار داده است.
• صرافی Zedxion (زد‌زیون): این صرافی که در سال ۲۰۲۱ تاسیس شده، در اسناد ثبت اولیه خود مستقیماً از «بابک زنجانی» به عنوان مدیر یاد کرده است. آمریکا مدعی است این پلتفرم برای تامین مالی پروژه‌های بزرگ زیرساختی، از جمله سرمایه‌گذاری در خطوط راه‌آهن، استفاده شده است.

در واقع  تحریم این دو صرافی به این معناست که تمام دارایی‌های آن‌ها در صلاحیت قضایی آمریکا بلوکه شده و هرگونه همکاری موسسات مالی بین‌المللی با آن‌ها منجر به تحریم‌های ثانویه خواهد شد. همچنین یکی از مهم‌ترین بخش‌های این خبر که در رسانه‌های داخلی بازتاب گسترده‌ای داشت، تفکیک میان این دو صرافی بین‌المللی و پلتفرم‌های داخلی بود. بسیاری از کارشناسان تاکید کرده‌اند که تحریم‌های اخیر صرفاً متوجه شبکه شخصی بابک زنجانی و شرکت‌های ثبت شده در لندن است و هیچ ارتباطی با صرافی‌های رمز ارز فعال در داخل ایران (مانند نوبیتکس، بیت‌پین یا والکس) ندارد. لذا کاربران ایرانی نباید نگران مسدودسازی دارایی‌های خود در پلتفرم‌های بومی به دلیل این بیانیه خاص باشند. همچنین شما می توانید در همین لحظه از طریق ابزار تتر چک، قیمت لحظه ای تتر را برای خرید یا فروش چک کنید.

بازگشت بابک زنجانی؛ از نفت تا بلاک‌چین 

نکته حائز اهمیت در این گزارش، تداوم فعالیت‌های اقتصادی زنجانی پس از آزادی اوست. در حالی که افکار عمومی تصور می‌کرد پرونده اقتصادی وی پس از بازپرداخت بدهی‌های نفتی و تخفیف مجازات اعدام بسته شده است، اسناد جدید نشان می‌دهد که وی بلافاصله به سمت زیرساخت‌های نوین مالی حرکت کرده است. آمریکا مدعی است که زنجانی پس از آزادی در سال ۲۰۲۴، به عنوان حامی مالی پروژه‌های کلان زیرساختی (مانند سرمایه‌گذاری در خطوط راه‌آهن) ظاهر شده و از شبکه‌های رمزارزی برای تامین نقدینگی این پروژه‌ها استفاده کرده است.

واکنش زنجانی در پی تحریمات آمریکا و تبعات حقوقی 

در پی این اقدام، بابک زنجانی در واکنش‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی منسوب به او منتشر شد، این تحریم‌ها را «باج‌گیری اقتصادی» توصیف کرد. وی مدعی شد که آمریکا با این اقدام، بیش از ۶۰۰ میلیون دلار از دارایی‌های تتر متعلق به مجموعه‌های تحت مدیریت او را هدف قرار داده است. از منظر حقوق بین‌الملل، قرار گرفتن این شرکت‌ها در لیست سیاه (SDN)، به معنای قطع دسترسی آن‌ها به چرخه دلار و الزام صرافی‌های جهانی به بلوکه کردن کیف‌پول‌های مرتبط با آن‌هاست.